4002

ورود به بخش اول حرمسرای همایونی ( حرمسرای سلاطین عثمانی )

حرمسرا یکی از بخش های مهم کاخ توپکاپی بود که کسی اذن دخول به این حریم ممنوعه را نداشت . این محوطه در اواخر قرن 16 میلادی به صورت بنایی هزارخم متشکل از سراهایی با 300 اتاق کاشیکاری شده و فضاهای سبز و باغ های فواره ساخته شد . در این حرم بالغ بر 1000 زن و کودک و برده سیاه زندگی میکردند که در میان آنان دختران یهودی و مسیحی هم بودند که یا به کنیزی گرفته شده و یا  از طرف مقامات دولتی کشورهای دیگر به سلطان هدیه داده شده بودند .

harem_agalari

در این بخش بناها و ساختمان های زیادی وجود داشت که با سرسرا و کریدورها و باغ و فضای سبز بهم مربوط می شدند و تعدادی از آنها به مادر و خواهر و همسران عقدی و کنیزان سلطان و خدمه های مونث و مذکر آنها اختصاص داده شده بود . از آنجایی که زنان به تنهایی قادر به انجام تمام امور زندگی خود در این بخش محصور نبودند , لازم بود که مردانی به خدمت آنان گماشته شوند و در عین حال امنیت زندگی داخلی و خصوصی زنان به خظر نیفتد , بهمین دلیل این خدمتکاران مرد نگون بخت را سترون میکردند .

66600

زنان در برابر این آقایان حرم , دیگر ملزم به رعایت حجاب نبودند .این افراد که به خواجگان یا آقایان حرم ملقب بودند , در ساختمانی داخل محوطه حرمسرا سکونت میکردند و برای آنها حمام و مسجد و اقامتگاه اختصاصی ساخته بودند .

a435435

این خواجگان , بردگان سیاهپوست از قاره افریقا و کشورهای تحت سلطه عثمانی ها خصوصا از سودان بودند . حکایت این تشکیلات در فرهنگ ما خیلی غریب نیست و حرمسراهای پادشاهان قاجار و دده سیاه ها را به ذهن متبادر میکند .

heram1

مقام ارشد و کلیددار این زندان طلایی , مادر پادشاه عثمانی یا والده سلطان بود که در تعیین و انتخاب همسران سلطان از نفوذ زیادی برخوردار بود . پس از او همسران عقدی او از جایگاه مهمی برخوردار بودند و سپس آموزگاران و خلیفه های حرمسرا که وظیفه آموزش زنان حرم را عهده دار بودند , مقام در خور توجهی داشتند . آنها باید به زنان حرم خواندن و نوشتن و نواختن و آواز خواندن و فنون سرگرم کردن سلطان را می آموختند . هدف همه زنان حرمسرا در این خلاصه میشد که روزی به مقام والده سلطان برسند !

m55600

( سلطان محمد دوم یا سلطان محمد فاتح در دهه اول سال 1460 اولین کسی بود که دستور بازسازی این کاخ را جهت سکونت خاندان عثمانی صادر کرد .  به نظر می‌رسد که سلطان محمدکاخ خود را بر روی ارگ بیزانسی به عنوان واکنش سلطانی فاتح به کارهای پیشینیان مغلوبش ساخت؛ همان‌گونه کـه «باب همایون» ــ ورودی اصلی کاخ تـازۀ سلطـان محمـد ــ درست رو‌به روی دروازۀ اصلی  کاخ بزرگ بیزانسی بنا شد که ویرانه‌هایش در فاصله ای از ایاصوفیه هنوز برجا بود. )

با توجه به اینکه در سلسله عثمانی ها نه فقط فرزند ارشد ذکور , بلکه هرکدام از فرزندان ذکور میتوانستند جانشین سلطان باشند . بهمین دلیل تلاش میکردند تا نظر مساعد والده و سلطان را جلب و در نهایت با به دنیا آوردن فرزند پسر , آینده مبهم خود را در این کاخ بیمه کنند و به مرتبه ای بلندتر دست یابند . در این بین نیز هیچکدام نیز از نیرنگ و خدعه و مبادرت به جنایت و آلوده کردن دستها به خون دیگری رویگردان نبودند ! مسموم کردن یکی از عادی ترین اعمال در بین ساکنین حرم بود . سلطان مراد سوم 300 فرزند داشت , تجسم کنید بین مادران آنها چه رقابتی در حرمسرا در گرفته بود !

Ottoman_Eunech_1912

یکی از این سرکردگان یا آقایان سیاه پوست حرم : قیزلار آقاسی در سال 1912

 

همه کنیزان حرم موظف بودند از سرکرده خواجگان تبعیت کنند . این سرکرده مقام والایی داشت زیرا رابط بین حرمسرا و سلطان بود و زیر نظر والده سلطان به رتق و فتق امور حرم مشغول بود و قیزلار آقاسی یا آقای دختران نامیده می شد .

topkapi-palace-birds-view

در عکس فوق حرمسرا که یکی از بزرگترین بخش های کاخ بوده دیده میشود . در ورودی اصلی حرمسرا از محوطه دوم و سمت چپ برج عدالت قرار دارد . و خروجی آن نیز در محوطه سوم پشت مسجد آقاها  , Agalar Mosque است که به باغ مشجر اندرونی باز میشود .

 

topkapi7

عکس بالا ساختمان ها و عمارت های این محوطه ممنوعه و عکس زیر در ورودی اصلی را نشان میدهد .


topkapi-palace-harem

این تابلوی درب اصلی ورودی حرمسرای همایونی است که در زبان ترکی هم با همین لفظ یاد میشود .

DSC_0663-1

محل ورود و کتیبه سر در آن را در سمت چپ  " برج عدالت " در محوطه دوم کاخ مشاهده میکنید . با اینکه برج عدالت ( ! ) در جوار این حرمسرا قرار دارد به نظر میرسد سالهای سال سایه اش را بر سر اهالی این محوطه همایونی ! دریغ داشته است !!

Entrance_to_the_Harem

در وردی اصلی , ابتدا مدخلی وجود داشت که مسقف بود و دالانی نیز داشت  به سمت عمارت های دیگر ختم میشد .این راه ها با یک دالان تنگ و تاریک به یکی به بخش قیزلارآقاسی یا آقایان آقایان سیاه پوست حرم و محل اسکان و اقامت آنها منتهی میشد که وظیفه نگهداری از حرمسرا و رتق و فتق امور بر عهده آنان بود و طبعا می بایست به در اصلی نزدیک تر بوده و ورود و خروج افراد را کنترل کرده و آمار آنها را داشته باشند .

565

با گذر از این دالان به محل اقامت آقایان سیاه پوست حرم می رسیم .

topkapi-palace-harem

در دو سمت اتاق ها و ایوان عمارت به چشم میخورد .

Istanbul_003

اتاقی از این بخش را که به این گروه از خدمتکاران یا آقایان سیاه پوست حرم تعلق داشت مشاهده میکنید . فضای اتاق بسیار تنگ و کوچک و تزیینات آن بسیار محقر و ناچیز است .

g88po

از آن زمان نقاشی هایی هم موجود است که آقایان سیاه پوست حرم  و زنان محجبه گروه اول و رده پایین حرم را در این حیاط مخصوص آنها نشان میدهد .

005_B_1

طاق ایوان و پنجره های مشبک و ستون های عمارت آقایان حرم کاخ توپکاپی

topkapi-sarayi-kara-agalar-tasligi

 

Eunuch_courtyard_Harem

سمت دیگری از این محوطه را مشاهده میکنید .

img_2782-758198

 

در اینجا درهای دیگری وجود دارد که به وضوخانه و

_

مسجد و حمام خواجگان باز و منتهی میشود .

topkapi-harem

سکوهای سنگی نشان از " انتظار "  و  " رفع خستگی " اهل این اقامتگاه دارد .

inside-harem-in-topkapi-

ورودی دیگر به محل اقامت کنیزان و همسران غیر دائمی سلطان ختم میشد .

798

بازهم  در  و دالان  و حصار و  حد و مرز و .... " گذر " دیگر ....

p558962-Istanbul-HR1

این همه در نشان دهنده مقررات سخت عبور و مرور و " محدودیت ها و ممنوعیت ها " برای اهل این حرمسرا و افراد غریبه و خودی و غیرخودی ! است و چه بسا کسانی که به پای خود از این درها عبور کرده و هیچگاه دوباره از آن خارج نشدند ! و یا خارج شدند و هیچگاه بازنگشتند !!!

 

af585__0

در نقشه این بخش از حرمسرا روی شماره ها توضیح داده شده :

شماره 1 - ورودی اصلی واقع در محوطه دوم کاخ که در این قسمت میتوانید سمت چپ برج عدالت مشاهده کنید .  ( بخش بیرونی نوپکاپی کاخ سلاطین عثمانی )

شماره 2 - مدخل مسقف

شماره 3 - محل انتظار و ثبت ورود و خروج

شماره 4 - در و پلکان

شماره 6 - در منتهی به پشت ساختمان ها و اصطبل و انبار و ...
شماره 10 - مسجد آقایان سیاه پوست حرم ( یا خواجگان )

شماره 11 - حیاط و محوطه اقامتگاه آقایان سیاه پوست حرم

شماره 12 و 13 - اقامتگاه خصوصی آقایان سیاه پوست حرم

شماره 14 و 15 - سالن های اجتماع و گذران وقت عمومی آقایان سیاه پوست حرم

شماره 16 - دالان و معبر

شماره 19 - ایوان محوطه اقامتگاه آقایان سیاه پوست حرم

شماره 20 و 21 - محل اقامت آقایان سیاه پوست حرم

شماره 22 - قسمتی از مکتب خانه شاهزادگان

شماره 23 - اقامتگاه عده ای دیگر از آقایان سیاه پوست حرم

شماره 24 - در ورودی  بخش زنان حرمسرا

در بخش عقبی این نقشه , اماکن و ساختمان های مربوط به حمام و آشپزخانه و رختشویخانه و پلکان های طبقه دوم کنیزان عادی و تازه وارد و آقایان سیاه پوست حرم و انبار مایحتاج و انبار هیزم و مریضخانه و محل اقامت مسئولان مریضخانه و رخشویخانه و محوطه مریضخانه و در خروجی برای اموات و ... قرار دارد .

 

ادامه دارد ...... قسمت بعدی : بخش اقامتگاه زنان حرمسرا و سلطان

 

سفرنامه ترکیه - استانبول 1 ( تنگه بسفر و خلیج شاخ طلایی)

سفرنامه ترکیه - استانبول 2 ( بخش بیرونی نوپکاپی کاخ سلاطین عثمانی )

سفرنامه ترکیه - استانبول 3 ( بخش اندرونی - اداری توپکاپی کاخ سلاطین عثمانی )

سفرنامه ترکیه - استانبول 4 ( بخش اندرونی - خصوصی توپکاپی کاخ سلاطین عثمانی )

سفرنامه ترکیه - استانبول 5 (بخش اول حرمسرای توپکاپی کاخ سلاطین عثمانی)

سفرنامه ترکیه - استانبول 6 (بخش دوم حرمسرای توپکاپی کاخ سلاطین عثمانی)

اماکن داخلی توپکاپی را میتوانید اینجا سه بعدی تماشا کنید .

 

سفرنامه های سفره خونه

1 سفرنامه ترکیه - آلانیا 3 ( مراکز خرید , شهر و حومه )
2 سفرنامه ترکیه - آنتالیا 3 (تفریحات و غذاها )
3 سفرنامه ترکیه - آلانیا 2 (تفریحات و دیدنی ها )
4 سفرنامه ترکیه - آنتالیا 2 ( جاذبه ها و تفریحات )
5 سفرنامه ترکیه - آنتالیا 1 ( موقعیت جغرافیایی و جاذبه ها )
6 سفرنامه ترکیه - آلانیا 1 ( موقعیت جغرافیایی و جاذبه ها )

 

Submit to DeliciousSubmit to DiggSubmit to FacebookSubmit to Google PlusSubmit to TechnoratiSubmit to TwitterSubmit to LinkedIn