1sholehzar6

مراسم افطار و سحری رمضان Ramadhan  در کشور اندونزی

اندونزی چهارمین کشو ربزرگ دنیا , کشور یا مجتمع الجزایری است با 17.508 جزیره و 33 استان در جنوب آسیای شرقی و اقیانوسیه با وسعتی به بزرگی حدود  ۱٬۹۰۴٬۵۶۹کیلومتر مربع و جمعیتی حدود 238 میلیون نفر و حدود 9 نژاد مختلف و پرجمعیت ترین کشور مسلمان در جهان بشمار میرود . نام اندونزی از واژه لاتین ایندوس (به لاتین: Indus)‏ و یونانی نسوس (به یونانی: nesos)‏ به معنی جزیره آمده‌ است . تاریخ اندونزی بسیار از نفوذ قدرت‌های خارجی که به خاطر منابع طبیعی این کشور جذب آن می‌شدند تأثیر پذیرفته‌است. بازرگانان مسلمان دین اسلام را با خود به این منطقه آوردند و قدرت‌های اروپایی برای به‌دست گرفتن حق انحصاری تجارت ادویه از اندونزی، در این منطقه با یک‌دیگر رقابت و جدال داشتند. اندونزی سرانجام به مدت سه قرن و نیم تبدیل به مستعمره هلند شد، و بعداً پس از پایان جنگ جهانی دوم اعلام استقلال کرد.

1sholehzar19

( خلاصه ای از تاریخ و جغرافیای اندونزی  که بزرگترین قدرت اقتصادی جنوب شرقی آسیا است.) رشته جزایر جنوبی کوهستانی و آتشفشانی است و شامل سوماترا، جاوه، مادورا، بالی و جزایر سوندای کوچک (از جمله لامبارک، فلورس و تیمور) است. دین و مذاهبی که هم اکنون در آنجا جریان دارند غیر از اکثریت مسلمان , مسیحیان و بودائیان و هندوان و هواداران فرقه اسلامی احمدیه هستند که در کنار یکدیگر به خوبی زندگی مسالمت آمیزی داشته اند . تحمل و خودداری مردم و سازگاری فرقه های مختلف آن تا کنون نقش مهمی در یکپارچگی کشور ایفا کرده و در قانون اساسی این کشور , آزادی مذهبی تضمین شده‌ است. اندونزی را می‌توان بزرگترین مجمع الجزایر جهان دانست که بین دو خشکی، یعنی جنوب شرق آسیا و استرالیا واقع شده‌است. جاوه‌ای‌ها با حدود ۴۰ درصد بزرگ‌ترین قوم هستند و بر امور سیاسی اندونزی چیرگی دارند.

1sholehzar11

در خیابان ها  فستیوال های شادی به راه میفتد تا مژده فرارسیدن ماه مبارک رمضان به مردم را بدهند . طول مدت روزه داری در اندونزی کم نیست به طور متوسط و کم و بیش حدود 14 ساعت طول میکشد و برای مردمی که در نواحی مختلف این کشور زندگی میکنند زمان افطار یکسان نیست ! و این تفاوت به دلیل قرار گرفتن این کشور در موقعیتی طولی است که سه ساعت زمانی متفاوت UTC +7   تا   UTC+ 9 دارد .

1sholehzar20

با نزدیک شدن به ماه رمضان به تدریج در میان مسلمانان جنب و جوش خاصی در میگیرد و به تدریج در سطح کشور و خصوصا شهر جاکارتا وضعیت و موقعیت خاص ایام روزه داری حکمفرما میشود . مسلمانان تعطیلی 3 تا 5 روزه دارند که برای دیدار بستگان و ایجاد آمادگی برای مراسم از آن استفاده میکنند . شهر و بازار های چهره دیگری به خود میگیرند و مواد عرضه شده در بازار و مغازه ها و فروشگاه های مواد غذایی متفاوت از ماه ها دیگر میشود . در این ماه مسلمانان مراسم خود را بجا میاورند ولی در کنار آنان هواداران فرقه ها و مذاهب دیگر نیز برادرانه در مراسم خصوصا بخش مراسم افطاری عمومی شرکت فعالانه ای دارند . حتی معابد بودایی نیز هنگام افطار برای عموم مردم فقیر و کم بضاعت روزه دار غذا و خوراکی توزیع میکنند . در عوض سفره های خوراکی برای همه مردم بی بضاعت بودایی و هندو و .... بطور یکسان گسترده میباشند .در این ایام همسایگان نیز برای افراد محل خود که مسلمان هستند تدارک غذا میبینند و سفره هایی برای آنها میگسترانند و در کنار هم از خوردن انواع غذاها لذت میبرند .

1sholehzar7

از مراسم جالب و حتی مفرح برای کودکان مراسم طبالی سحرگاهان است .برای بیدارباش و آگاهی مسلمانان از دیرباز مرسوم بود که مردم را برای سحر بیدار میکردند . این رسم هنوز هم در آنجا به شکلی تفریحی حتی برای کودکان ادامه دارد . از یکساعت قبل از مراسم سحر یا به زبان محلی suhoor با انواع وسایل حرفه ای و غیر حرفه ای مانند سطل و بادیه و بشکه و .... و تکه ای چوب آیین بیدار باش در محلات و کوچه ها اجرا میشود که در کودکان و نوجوانان شور و حالی ایجاد میکند . هرچند که مادران خانواده قبل از انان بیدارند و به تهیه و فراهم کردن سور و سات و سفره  سحری مشغول اند . مساجد محل نیز در برنامه ریزی این مراسم سردمدار هستند . البته این مراسم در روستا ها و شهرهای کوچک بیشتر مشاهده میشود. شهرهای بزرگ و دغدغه ها و شلوغی های آن و خستگی ناشی از کار روزانه اجازه شرکت در چنین برنامه هایی را به سختی به مردم میدهد . حفظ سکوت و نظم در شهرها قوانین و مقررات خودش را دارد و چنین مراسمی به دلیل اهتراز از اعمالی که مخل نظم و آسایش مردم میباشد , کمتر به چشم میخورد . برنامه های تلویزیون سراسری در این ساعات برنامه های سرگرم کننده و مفرح پخش میکنند تا تنبلی و رخوت را از مردم دور کنند و با خنده و شادی و شور و نشاط آنان را بیدار و به هوش نگهدارند تا از سفره های سحری جا نمانند ! البته برنامه های اخلاقی و اجتماعی هم برای آموزش آنان در این ماه توسط ustad ها یا پخش میشود تا دوری از اخلاق در جامعه را بزدایند .

1sholehzar12

در کشور اندونزی اقسام غذاهای متنوع دریایی و غذاهای با مرغ و خصوصا گیاهی تهیه میشود ولی برخی از آنها با طرز پخت محلی در این ماه رواج بیشتری دارد . خور و نوش بر سر سفره سحری تا دمیدن بوق Imsak  توسط مساجد برای دست کشیدن از خوردن و آشامیدن ادامه دارد . و این زمان تقریبا 15 دقیقه قبل از برخاستن صدای اذان یا athaan میباشد . پس از طلوع فجر و دمیدن سپیده یا Subuh زندگی عادی مردم جریان خواهد داشت . خور و نوش در سطح جامعه در ملاء عام مانند هر جای دیگری که روزه داری جریان دارد , ممنوع است . در فروشگاه ها و در بازار بساط دست فروشان و همچنین فروشگاه ها برای فروش خوراکی های مخصوص رمضان به وفور به چشم میخورد .

1sholehzar9

مردم وقتی گرسنه اند به نظر میرسد ولع بیشتری برای خرید مواد خوراکی دارند و تاب و تحمل کمتری برای دست یافتن به آن نشان میدهند و این همان ضیافت پر فیض الهی است که ما را برای نشستن بر سر آن دعوت میکنند . دست شستن از هرآنچه که باید از آن بری باشیم . تقویت اراده برای افزایش تاب و تحمل در برابر آنچه که جسم و نفس میطلبد و چه تقویت پر منفعت و پر کاربردی است  زیرا پس از پایان ماه رمضان هر آنچه که به طرف دهان میبریم کمی تامل میکنیم که آیا میتوان خورد و نوشید ؟!  نفس انسان یک ماه بر سر سفره مجازی اخلاق سیراب میشود و به جای خندق بلا , انبان خود را از توشه های معنوی انباشته میکند . با تمرین و ممارست در این یک ماه , دست و دل به طرف هر چه که میرود تامل میکند ... پرهیز و امساک و خویشتن داری از درس های اولیه این ماه پر برکت هستند .

1sholehzar10
یکی از زیباترین رسوم این کشور بزرگداشت یاد و خاطره عزیزان از دست رفته شان است . آنها قبل از فرارسیدن این ماه مراسم گل افشانی nyekar بر مزار رفتگان شان انجام میدهند . سینی های گل های پر پر را بر مزار رفتگان شان گردانده و آنها را گل باران و برای آمرزش گناهان و به آرامش رسیدن روح آنان , دعا میکنند .در واقع شادی خود را با رفتگان خود تقسیم میکنند .البته گفته میشود که ابن رسم از گل افشانی هندو ها به مسلمانان رسیده است .

1sholehzar13

مجددا با فرارسیدن زمان مغرب و زمان گردهمایی خانوادگی تکاپو بیشتر میشود و مردم برای مراسم افطار Iftar  آماده میشوند . هرکجا که باشند بساط عمومی خورد و خوراک فراهم است . مساجد و مراکز عمومی و همچنین نهادهای دولتی تلاش میکنند تا با گستردن سفره هایی پر و پیمان از مردم روزه دار پذیرایی کنند و یکی از ویژگی های این ماه همانند آنچه که ما هم نمونه آنرا تجربه میکنیم , ترافیک سنگین و عبور و مرور گره خورده در ساعات نزدیک به افطار , در شهرهای بزرگتر اندونزی است !

1sholehzar18

با پایان ساعت روزه داری و به هنگام افطار سفره های عمومی از همه مردم روزه دار پذیرایی قابل توجهی میکنند و بر سر این سفره ها خوراکی های خاص و متداول رمضان از شیرینی و شورینی دیده میشود . سفره های خانگی نیز عطر و بوی خاص خود را دارد .

1sholehzar8

برنج در این بخش از آسیای جنوب شرقی رل مهمی در میان غذاهای محلی بازی میکند و آن را با انواع ادویه ها و مواد و سبزیجات دیگر میپزند . یکی از این غذاها Ketupat یا برنج باسماتی ساده و بخارپزی است که داخل برگ پاندان Leaves Pandan پیچیده شده تا بوی عطر برگ ها را به خود بگیرد .

1sholehzar15

نوع پیچیدن این برگ ها بسیار جالب توجه است . بوی برگهای پاندان شبیه بوی برنج معطر کشتزارهای همیشه سبز شمال کشور زیبای ایران است .

1sholehzar14

برنج را شسته و مانند دلمه به صورت فشرده داخل این بسته بندی گیاهی و طبیعی میریزند و سپس داخل بخارپز چوبی یا فلزی قرار میدهند .البته برای پیچیدن آن از برگ های معطر درخت نارگیل هم استفاده میشود .

1sholehzar16

یا داخل ظرفی آب ریخته و این بسته بندی ها را به صورت ده تایی داخل آن میگذارند تا مدتی حدود 3 ساعت بماند و بپزد .این دلمه برنج را به شکل مثلثی و مربع در میاوردند و این دلمه برنجی پس از پختن مانند عکس بالا سمت راست ردیف پایین , یک تکه برنج سفید و منسجم و زیباست که حتی در خیابان های شهر نیز قابل تهیه است .  

0sholehzar7

یکی دیگر از این غذاهای اندونزیایی که در  مراسم و جشن ها و عروسی ها درست میکنند Nasi Tumpeng  یا برنجی است به صورت کیک مخروطی که به خاطر وجود زردچوبه زرد رنگ است . این پلو را در قالب یا داخل برگ گیاهانی مانند موز و نارگیل تهیه میکنند . به اشکال مختلف حتی عروسک فانتزی تزیین میکنند .

0sholehzar12

سپس با انواع سبزیجات و مواد پروئینی آنرا در مجموعه ای رنگارنگ و متنوع همراه کرده و سرو میکنند .برنج آن نواحی معمولا مقدار نشاسته بیشتری دارد و به همین دلیل چسبندگی آن بیشتر است و راحت تر میتوان به ان شکل قالب را داد .

0sholehzar13

از انواع دیگر غذاهای اندونزی , جوجه یا مرغ تکه شده و مارینه کرده که به زبان محلی به آن Sate ayam Madura میگویند , روی سیخ های چوبی یا  ساقه های محکم تر علف لیمو یا برگ لیمو Lemon grass  تهیه میشوند . هم روی آتش کباب و هم در روغن سرخ میکنند . در اندونزی فروشگاه های فروش مواد غذایی مسلمانان تابلوی  Halal  " حلال " بر سر در خود دارد .

0sholehzar15

اینهم نوعی دسر شیرین است که با آرد تاپیوکا و سیب زمینی شیرین و یا کاساوا تهیه میشود .

0sholehzar14

اندونزی به دلیل تنوع نژادی و قومی , دارای فرهنگ غذایی متنوعی است که نمیتوان در یک یا دو موضوع همه آنها را ارائه کرد . مزه غالب در تمامی غذاها مانند این بخش از آسیا تند و شیرین میباشد که با انواع ادویه جات و سبزیجات و گیاهان بومی مختلف تهیه میشود .

از شیرینی ها و دسرهای  اندونزی میتوان , کیک " لاپیس "  یا کیک لایه ای ( عکس اول سمت چپ ردیف بالا ) را نام برد که تقریبا در تمامی نواحی آسیای جنوب شرقی شناخته شده است . نوعی فرنی با برنج وحشی و برنج سیاه Wild and black rice و   برگ پاندان Leaves Pandan  و تاپیوکا و با تزیین شیر نارگیل تهیه میکنند . کیکی با کاساوا : ریشه غده ای شبیه به سیب زمینی esculenta Manihot  و نارگیل ( عکس اول سمت چپ ردیف بالا ) درست میشود . از نوشیدنی ها : انواع اسموتی ها ی ساده و ترکیبی با مانگو و نارگیل و آناناس  و  ساگو با تاپیوکا خاویاری Bubble tea 

سپس روزه داران مانند همه مسلمانان دیگر افطار را با خوراکی های سبک آغاز کرده و با یک نوشیدنی معمولا شیرین و گاهی همراه با خرما روزه خود را باز میکنند و بعد به نماز میروند .  

 

Submit to DeliciousSubmit to DiggSubmit to FacebookSubmit to Google PlusSubmit to TechnoratiSubmit to TwitterSubmit to LinkedIn