131242342157

پيشگيري از بيماريهاي ناشي از غذا (1 )

بیماری های ناشی از غذا یا مسمومیت غذایی با خوردن غذایی که آلوده به باکتری، سم، ویروس یا انگل است ایجاد می شود. این آلودگی معمولاً به دلیل حمل و نقل، تهیه و یا نگهداری نامناسب ماده غذایی بروز می کند. بیماری های ناشی از غذا می تواند به دلیل وجود آفت کش یا دارو در غذا یا با مصرف اتفاقی مواد سمی از جمله قارچ سمی بروز پیدا کند. ارتباط بین غذا با آفات، از جمله حشرات کثیفی مثل مگس، سوسک و جوندگان هم سبب آلودگی مواد غذایی می شود.

بسیاری از بیماری های ناشی از غذا از راه آب منتقل می شوند. از جمله این آلودگی ها می توان هپاتیت آ، شیگلا و انگل هایی همچون ژیاردیا و کریپتوسپوریدیوم را نام برد.

تعریف سازمان بهداشت جهانی از بیماری ناشی از غذا
سازمان بهداشت جهانی بیماری های ناشی از غذا را اینگونه تعریف می نماید:
” بیماری هایی که ماهیت عفونی یا سمی دارند و عامل آن از راه غذای مصرفی وارد بدن می شود. هر فردی در معرض ابتلا به چنین بیماری هایی قرار دارد.“

آمار
سالانه 76 میلیون مورد از این بیماری در ایالات متحده آمریکا، 2 میلیون مورد در انگلستان و 750،000 مورد در فرانسه به وقوع می پیوندد.

علائم این بیماری ها و میزان مرگ و میر ناشی از آن
معمولاً علائم، چند ساعت پس از خوردن غذا، بسته به شدت عامل بیماری، بروز می کنند. از جمله ی این علائم می توان اسهال، تهوع، استفراغ، تب، دل درد، سردرد یا کسالت را نام برد. در اغلب موارد، بدن قادر است که پس از یک دوره ی کوتاه مدت، بهبود یابد. البته به خاطر داشته باشید که ابتلا به این بیماری ها می تواند سبب مشکلات مزمن در سلامتی و گاهی حتی مرگ شود، مسمومیت ناشی از غذا مخصوصاً برای نوزادان، زنان و جنین آنها، زنان باردار، افراد مسن، بیماران و کسانی که سیستم ایمنی بدنشان ضعیف است و افرادی که ناراحتی های کبدی دارند بیشتر خطر مرگ را به دنبال دارد.

دوره کمون بیماری
مدت زمان بین مصرف غذا و ظاهر شدن اولین علائم بیماری، دوره کمون بیماری نام دارد. مدت این دوره از چند ساعت تا چند روز (و گاهی چند سال) متغیر است و کاملاً به عامل بیماری و مقدار مصرف غذای آلوده بستگی دارد.

طی دوره کمون، میکروب ها از معده وارد روده می شوند، به سلول های دیواره روده می چسبند و شروع به تکثیر می کنند.

    برخی از این میکروب ها در روده باقی می مانند، برخی سم ترشح می کنند که این سم هنگام جذب مواد غذایی از دیواره روده، وارد جریان خون می شود.
    برخی دیگر از این میکروب ها مستقیماً به بافت های داخلی بدن حمله ور می شوند. علائم بیماری کاملاً به نوع میکروب بستگی دارد.


میزان آلودگی
غذایی که مصرف می شود باید میزان مشخصی آلوده باشد که علائم بیماری ناشی از غذا را در فرد ظاهر کند. این میزان به عامل بیماری و سن و میزان سلامتی بیمار بستگی دارد. مثلاً در مورد سالمونلا، 15 تا 20 عدد سلول سالمونلا سبب بروز مسمومیت می شوند.

عوامل عفونی
باکتری
بیشتر مسمومیت های غذایی را باکتری ها ایجاد می کنند. در سال 2000م در کشور انگلستان، 3/77 درصد از بیماری های عفونی را کامپیلوباکتر ، 9/20 درصد را سالمونلا و 4/1 درصد را اشریچیا کولی ایجاد نموده بودند. دیگر انواع باکتری کمتر از 1/0 درصد از مسمومیت ها را بر عهده داشتند.

معمولاً علائم ناشی از مسمومیت توسط باکتری دیر بروز می کند؛ چون تکثیر باکتری ها مدتی طول می کشد. اغلب 12 تا 36 ساعت پس از مصرف غذای آلوده به باکتری، علائم بیماری ظاهر می شود.

اگزوتوکسین (سمی که سلول به خارج ترشح می کند)
جدا از بیماری هایی که توسط باکتری ایجاد می شوند، برخی مسمومیت های غذایی را اگزوتوکسین ها ایجاد می کنند. با رشد باکتری، سلول اگزوتوکسین ترشح می کند. این ماده می تواند سبب بیماری هایی شود که حتی میکروب تولید کننده خود را هم بکشد. علائم مسمومیت با این سم معمولاً پس از 1 تا 6 ساعت بروز می کند که به میزان سم موجود در غذای مصرف شده بستگی دارد.

    کلوستریدیوم بوتولینوم
    کلوستریدیوم پرفرینژنز
    استافیلوکوکوس اورئوس

برای مثال، استافیلوکوکوس اورئوس سمی تولید می کند که سبب استفراغ شدید می شود. بیماری کشنده بوتولیسم را هم کلوستریدینیوم بوتولینوم سبب می شود. این نوع سم در قوطی های کنسروی تولید می شود، زمانی که در قوطی ها را درست نبسته باشند و حاوی غذاهایی باشند که میزان ترشی آنها پایین است. این سم بسیار خطرناک و کشنده است.

جلوگیری از ابتلا به مسمومیت ناشی از باکتری
جلوگیری عمومی برای جامعه
این وظیفه معمولاً به عهده دولت است که با وضع قوانین دقیق از کشت مواد غذایی تا تولید صنعتی غذا و چگونگی حمل و نقل مواد غذایی، سالم بودن غذا را تحت کنترل گیرد.

    بررسی دقیق فراورده نهایی، که باید منشاء آن (مزرعه ای که ماده غذایی در آن تولید شده، هویت حیوانی که ماده غذایی را ایجاد کرده) و این که کی و کجا تهیه شده است معلوم باشد. در این صورت منشاء بیماری معین بوده و می توان نوع درمان را مشخص نمود. بنابراین اگر مشکلی پیش آید، می توان محصول نهایی را از مکان های فروش آن جمع آوری نمود.
    احترام به ارائه کنندگان خدمات بهداشتی و سلامتی همچون HACCP
    قدرت کنترل و وضع قوانین در خصوص دامپزشکان

ادامه دارد ...

 

Submit to DeliciousSubmit to DiggSubmit to FacebookSubmit to Google PlusSubmit to TechnoratiSubmit to TwitterSubmit to LinkedIn