yalda0000

شب یَلدا یا شب چلّه بلندترین شب سال در نیمکره شمالی زمین است. این شب به هنگام غروب آفتاب از ۳۰ آذر (آخرین روز پاییز) تا طلوع آفتاب در ۱ دی (نخستین روز زمستان) اطلاق میشود. ایرانیان و بسیاری از دیگر اقوام آن را مبارک میدارند و این شب را جشن میگیرند. این شب در نیمکره شمالی با انقلاب زمستانی مصادف است و به همین دلیل از آن شب به بعد طول روز بیشتر و طول شب کوتاهتر میشود.یعنی که آخرین شب ماه آذر که فرداش اول دی میشه مصادفه یا شب چله یا شب یلدا  . یعنی اونوقتا که فارسی وان و جم کلاسیک نبود که ...... ...!! مردم زمستانها و تابستانها دنبال برنامه هایی بودن تا شبها و روزهای طولانی خودشون رو بگذرونن و بهانه هایی از قبیل شب چله برای جمع شدن افراد فامیل دور هم ایده های بسیار خوبی بود .

جشن یلدا و عادات مرسوم در ایران
ایرانیان نزدیک به چند هزار سال است که شب یلدا آخرین شب پاییز را که درازترین و تاریکترین شب در طول سال است تا سپیده دم بیدار می مانند و در کنار یکدیگر خود را سرگرم میدارند تا اندوه غیبت خورشید و تاریکی و سردی روحیهٔ آنان را تضعیف نکند و با به روشنایی گراییدن آسمان به رخت خواب روند و لختی بیاسایند.
24708

 

عکس و تهیه از نبات

  • در آیین کهن، بنابر یک سنت دیرینه آیین مهر شاهان ایرانی در روز اول دیماه تاج و تخت شاهی را بر زمین میگذاشتند و با جامه ای سپید به صحرا میرفتند و بر فرشی سپید مینشستند. دربان ها و نگهبانان کاخ شاهی و همهٔ برده ها و خدمتکاران در سطح شهر آزاد شده و به سان دیگران زندگی میکردند.
  • رئیس و مرئوس، پادشاه و آحاد مردم همگی یکسان بودند(صحت این امر موکد نیست، شاید تنها افسانه باشد). ایرانیان در این شب باقی مانده میوه هایی را که انبار کرده بودند به همراه خشکبار و تنقلات می خوردند و دور هم گرد هیزم افروخته می نشستند تا سپیده دم بشارت روشنایی دهد زیرا به زعم آنان در این شب تاریکی و سیاهی در اوج خود است. جشن یلدا در ایران امروز نیز با گرد هم آمدن و شبنشینی اعضای خانواده و اقوام در کنار یکدیگر برگزار میشود. متل گویی که نوعی شعرخوانی و داستان خوانی است در قدیم اجرا میشدهاست به این صورت که خانواده ها در این شب گرد میآمدند و پیرترها برای همه قصه تعریف میکردند.
  • آیین شب یلدا یا شب چله، خوردن آجیل مخصوص، هندوانه، انار و شیرینی و میوه های گوناگون است که همه جنبهٔ نمادی دارند و نشانهٔ برکت، تندرستی، فراوانی و شادکامی هستند، این میوهها که اکثراً کثیر الدانه هستند، نوعی جادوی سرایتی محسوب میشوند که انسانها با توسل به برکت خیزی و پر دانه بودن آنها، خودشان را نیز مانند آنها برکت خیز میکنند و نیروی باروی را در خویش افزایش میدهند و همچنین انار و هندوانه با رنگ سرخشان نمایندگانی از خورشیدند در شب. در این شب هم مثل جشن تیرگان، فال گرفتن از کتاب حافظ مرسوم است. حاضران با انتخاب و شکستن گردو از روی پوکی و یا پُری آن، آینده گویی میکنند.
  • در خطهٔ شمال و آذربایجان رسم بر این است که در این شب خوانچهای تزیین شده به خانهٔ تازه عروس یا نامزد خانواده بفرستند. مردم آذربایجان در سینی خود هندوانه ها را تزئین میکنند و شالهای قرمزی را اطرافش میگذارند. درحالی که مردم شمال یک ماهی بزرگ را تزئین میکنند و به خانهٔ عروس میبرند.
  • سفرهٔ مردم شیراز مثل سفرهٔ نوروز رنگین است. مرکبات و هندوانه برای سرد مزاجها و خرما و رنگینک برای گرم مزاجها موجود است. حافظ خوانی جزو جدانشدنی مراسم این شب برای شیرازیهاست. البته خواندن حافظ در این شب نه تنها در شیراز مرسوم است، بلکه رسم کلی چله نشینان شده است.
  • همدانیها فالی میگیرند با نام فال سوزن. همه دور تا دور اتاق مینشینند و پیرزنی به طور پیاپی شعر میخواند. دختر بچه ای پس از اتمام هر شعر بر یک پارچه نبریده و آب ندیده سوزن میزند و مهمانها بنا به ترتیبی که نشستهاند شعرهای پیرزن را فال خود میدانند. همچنین در مناطق دیگر همدان تنقلاتی که مناسب با آب و هوای آن منطقه است در این شب خورده میشود. در تویسرکان و ملایر، گردو و کشمش و مِیز نیز خورده میشود که از معمولترین خوراکیهای موجود در ابن استان هاست.
  • در شهرهای خراسان خواندن شاهنامهٔ فردوسی در این شب مرسوم است.
  • در اردبیل رسم است که مردم، چله بزرگ را قسم میدهند که زیاد سخت نگیرد و معمولاً گندم برشته (قورقا) و هندوانه و سبزه و مغز گردو و نخودچی و کشمش میخورند.
  • در گیلان هندوانه را حتماً فراهم میکنند و معتقدند که هر کس در شب چله هندوانه بخورد در تابستان احساس تشنگی نمیکند و در زمستان سرما را حس نخواهد کرد. «آوکونوس» یکی دیگر از خوردنی هایی است که در این منطقه در شب یلدا رواج دارد و به روش خاصی تهیه میشود. در فصل پاییز، ازگیل خام را در خمره میریزند، خمره را پر از آب میکنند و کمی نمک هم به آن میافزایند و در خم را میبندند و در گوشهای خارج از هوای گرم اطاق میگذارند. ازگیل سفت و خام، پس از مدتی پخته و آبدار و خوشمزه میشود. آوکونوس در اغلب خانههای گیلان تا بهار آینده یافت میشود و هر وقت هوس کنند ازگیل تر و تازه و پخته و رسیده و خوشمزه را از خم بیرون میآورند و آن را با گلپر و نمک در سینه کش آفتاب میخورند.(آو= آب و کونوس = ازگیل)
  • مردم کرمان تا سحر انتظار میکشند تا از قارون افسانهای استقبال کنند. قارون در لباس هیزم شکن برای خانوادههای فقیر تکههای چوب میآورد. این چوبها به طلا تبدیل میشوند و برای آن خانواده، ثروت و برکت به همراه میآورند.

دلمه برگ مو

لیته خرمالو
ترشی خرمالو با رزماری

ادویه پلو با ماهیچه

عدس پلو با هویج و سیب زمینی

پلو هویج قالبی

هویج پلو با دارچین

شیرین پلو یا شکر پلوی شیرازی

هویج پلو با خلال پرتقال

رشته پلو مجلسی

کشمش پلو زعفرانی

رشته پلو با کوفته قلقلی

آجیل پلو زعفرانی

ترین پنیر آجیلی

رشته پلو با کشمش و گوشت چرخ کرده

هویج پلو با زرشک

ترشی خرما زنجبیلی

رشته پلو با خورش قیمه سیب زمینی

سوتی پلو اردبیل ( پلو شیرپز )

دلمه ماستی برگ مو

آش رشته

دلمه برگ مو به روش یونانی

کوفته تبریزی

مرغ شکم پر مازندرانی

سالاد انار

آش انار

ماهی شکم پر با گردو و رب انار

ماهی شکم پر see bass

ماهی شکم پر با پوره گوجه فرنگی و زنجبیل

چیز کیک ژله ای انار

خورشت آلو سیاه

ترشی سبزیجات با رب انار

آبگوشت به و رب انار

مرغ بریان شکم پر

اشگنه رب انار

زیتون پرورده

ماهی شکم پر با سبزیجات معطر

خوراک مرغ با رب انار

پلو پرده ای اسفناج با مرغ پلو پرده ( ترکیه )

آش میوه اردبیل

مرغ شکم پر با گردو و کشمش

کشمش پلو با مرغ

دلمه برگ مو سیگارتی

ترشی خرما با تخم گشنیز

سبزی پلو ماهی دوطبقه عیدانه سفره خونه

ته چین پلو با کوکو سبزی

سبزی پلو

کلم پلو با سبزی

ماهی ته دیگی

ته چین ماهی

باقلا پلو با ماهی

دمپخت ماهی

ته چین ماهی با قارچ و گردو

انواع خوراک ها با ماهی

بادنجان شکم پر یا کوتای هندی

مرغ درسته شکم پر با سس مخصوص اکبر جوجه !

مرغ بریان درسته با آلوبخارا و زرشک

میان وعده پنیر و هندوانه

خوراک بوقلمون شکم پر با سس انار

دلمه كلم برگ با زرشك و كشمش

ته چین سبزی پلو ماهی

سالاد هندوانه و پنیر

اردوور هندوانه به شکل مکعب روبیک برای شب یلدا

رولت نان و پنیر و هندوانه

اشکنه رب انار 

 

جدید :

خورش ماهی با سس انار

کاناپه ساده لبو برای شب یلدا

چیپس های سرخ رنگ و سالم چغندر

متبل با دانه انار و آرومات Moutabal

آش انار با دستور استاد سر آشپز رنجبر با فیلم

تزیین با دانه های انار و سس سفید

 

ادامه دارد ....

فهرست منوی دسرهای مناسب شب یلدا ( شب چله )

 

Submit to DeliciousSubmit to DiggSubmit to FacebookSubmit to Google PlusSubmit to TechnoratiSubmit to TwitterSubmit to LinkedIn