1nowruz9321

سیزده بدر یا روز طبیعت و فهرست غذاهای خاص  13 فروردین

همانطور که پیشینه ی جشن نوروز را از زمان جمشید می دانند درباره ی سیزده به در (سیزده بدر) هم روایت هست که :
«... جمشید، شاه پیشدادی، روز سیزده نوروز را در صحرای سبز و خرم خیمه و خرگاه بر پا می کند و بارعام می دهد و چندین سال متوالی این کار را انجام می دهد که در نتیجه این

مراسم در ایران زمین به صورت سنت و آیین درمی آید و ایرانیان از آن پس سیزده بدر را بیرون از خانه در کنار چشمه سارها و دامن طبیعت برگزار می کنند ...» اما برای بررسی دیرینگی جشن سیزده بدر از روی منابع مکتوب، تمامی منابع مربوط به دوران قاجار می باشند و گزارش به برگزاری سیزده به در در فروردین یا صفر داده اند، از همین رو برخی پژوهشگران پنداشته اند که این جشن بیش از یکی دو سده دیرینگی ندارد اما با دقت بیشتر در می یابیم که شواهدی برای دیرینگی این جشن وجود دارد. همانطور که پیش از این گفته آمد، تنوع و گوناگونی شیوه های برگزاری یک آیین، و دامنه ی گسترش فراخ تر یک باور در میان مردمان، بر پایه ی قواعد مردم شناسی و فرهنگ عامه،نشان دهنده ی دیرینگی زیاد آن است.

n00462138-b

همچنین مراسم مشابه ای که به موجب کتیبه های سومری و بابلی از آن آگاهی داریم، آیین های سال نو در سومر با نام «زگموگ» و در بابل با نام «آکیتو» دوازده روز به درازا می کشیده

و در روز سیزدهم جشنی در آغوش طبیعت برگزار می شده. بدین ترتیب تصور می شود که سیزده بدر دارای سابقه ای دست کم چهار هزار ساله است.

شیوه های برگزاری و مراسم سیزده بدر

همانگونه که اشاره شد شیوه های برگزاری این جشن و همچنین مراسم و آداب این روز بسیار متفاوت و گسترده می باشد که در اینجا به تفصیل نمی توان به آنها پرداخت، اما همانطور که

می دانیم سیزدهم فروردین تیشتر روز می باشد و آغاز نیمسال دوم زراعی، و مردمان ایرانی برای نیایش و گرامیداشت تیشتر، ایزد باران آور و نوید بخش سال نیک به کشتزارها و مزارع

خود می رفتند و در زمین تازه روییده و سرسبز و آکنده از انبوه گل و گیاهان صحرایی به شادی و ترانه سرایی و پایکوبی می پرداختند و از گردآوری سبزه های صحرایی و پختن آش و خوراکی

های ویژه غافل نمی شدند. بخشی دیگر از آیین های سیزده بدر را هم باورهایی تشکیل می دهند که به نوعی با تقدیر و سر نوشت در پیوند است. برای نمونه فال گوش ایستادن، فالگیری (به ویژه فال کوزه)، گره زدن سبزی و گشودن آن، بخت گشایی (که درسمرقند و بخارا رایج است)
و نمونه های پرشمار دیگر ...

 

علاوه بر این ها آیین های سیزده بدر مانند چهارشنبه سوری و نوروز، پر شمار، زیبا و دوست داشتنی است، بازی های گروهی، ترانه ها و رقص های دسته جمعی، گردآوری گیاهان صحرایی،

خوراک پزی های عمومی، بادبادک پرانی، سوارکاری، نمایش های شاد، هماوردجویی جوانان، آب پاشی و آب بازی بخشی از این آیین هاست که ریشه در باورها و فرهنگ اساطیری دارند.

از جمله شادی کردن و خندیدن به معنی فروریختن اندیشه های پلید و تیره، روبوسی نماد آشتی، به آب سپردن سبزه ی سفره ی نوروزی نشانه ی هدیه دادن به ایزد آب «آناهیتا» و

گره زدن علف برای شاهد قرار دادن مادر طبیعت در پیوند میان زن و مرد، ایجاد مسابقه های اسب دوانی که یادآور کشمکش ایزد باران و دیو خشک سالی است.

 45334

علف گره زدن

افسانه ی آفرینش در ایران باستان و موضوع نخستین بشر و نخستین شاه و دانستن روایاتی درباره ی «کیومرث» دارای اهمیت زیادی است، در «اوستا» چندین بار از کیومرث سخن به میان

آمده و او را نخستین پادشاه و نیز نخستین بشر نامیده است.

گفته های «حمزه ی اصفهانی» در کتاب «سِنی ملوک الارض و الانبیاء» صفحه های 23 تا 29 و گفته های «مسعودی» در کتاب «مروج الذهب» جلد دوم صفحه های 110 و 111 و «بیرونی»

در کتاب «آثار الباقیه» بر پایه ی همان آگاهی است که در منبع پهلوی وجود دارد که :
«مَشیه» و «مَشیانه» که دختر و پسر دو قلوی کیومرث بودند، روز سیزدهم فروردین برای نخستین بار در جهان با هم ازدواج کردند. در آن زمان چون عقد و نکاحی شناخته نشده بود !

آن دو به وسیله ی گره زدن دو شاخه ی «موُرد»، پایه ی ازدواج خود را بنا نهادند و چون ایرانیان باستان از این راز به خوبی آگاهی داشتند، آن مراسم را به ویژه دختران و پسران دم بخت

انجام می دادند، امروزه نیز دختران و پسران برای بستن پیمان زناشویی، نیت می کنند و علف گره می زنند. hین رسم از زمان «کیانیان» تقریبا فراموش شد و در زمان «هخامنشیان» دوباره آغاز شد و تا امروز باقی مانده است.
در کتاب «مُجمل التواریخ» چنین آمده است : «... اول مردی که به زمین ظاهر شد، پارسیان آن را «گل شاه» نامیدند، زیرا که پادشاهی او الا بر گل نبود، پس پسر و دختری از او ماند

که مشیه و مشیانه نام گرفتند و روز سیزده نوروز با هم ازدواج کردند و در مدت پنجاه سال هیجده فرزند بوجود آوردند و چون مُردند، جهان نود و چهار سال بی پادشاه بماند.»

همانگونه که شباهتی بین چارشنبه سوری و نوروز امروزی متداول در تهران و شهرهای بزرگ، با شیوه های اصیل و کهن آن وجود ندارد، سیزده بدر امروزی نیز تنها نامی از یک جشن کهن

را برخود داشته و هیچ شباهتی به آیین کهن و یادگار نیاکان ما ندارد. نحوه ی اجرای این جشن، مانند بسیاری از دیگر آیین های ایرانی، عمیقا از شیوه ی اصیل و باستانی خود دور

شده است و به شکل فعلی آن، دارای سابقه ی تاریخی در ایران نیست.
اگر در گذشته مادران و پدران ما، سبزه های نوروزی خود را در این روز به صحرا می برده و برای احترام به زمین و گیاه، آن را در آغوش زمین می کاشته اند، امروزه ما آن را به سوی

یکدیگر پرتاب می کنیم و تکه تکه اش می کنیم.
سیزده بدرِ پیشینیان ما، روزی برای ستایش تیشتر، برای طلب باران فراوان در سال پیش رو، برای گرامیداشت و پاکیزگی طبیعت و مظاهر آن، و زیست بوم مقدس آنان بوده است. در

حالیکه امروزه روز ویرانی و تباهی طبیعت است. مطالب و عکسها  از اینترنت

 

فراموش نکنید که روز طبیعت یعنی احترام به طبیعت . پس حتما هنگام عزیمت به خارج از شهر حتما کیسه زباله های محکم و ضخیم به همراه داشته باشیم تا

زباله های خود را در دشت و و باغ و دمن رها نکنیم .

اگر غذای گرم به خارج از منزل خواهید برد تمامی نکات ایمنی را رعایت کنید تا غذا آلوده و فاسد نشود و از ریختن آن در اتومبیل جلوگیری شود . اگر غذای خود را بیرون از منزل روی اجاق

صحرایی خواهید پخت تمامی نکات ایمنی را رعایت کنید تا از بروز حادثه جلوگیری شود . اگر غذای شما سرد است داخل ساک های مناسب حمل و نقل غذاهای سرد مانند فلاسک ها و یخدان ها حمل کنید . مقداری کیسه پلاستیکی اضافه و روزنامه حتما در بیرون از شهر به درد خواهد خورد ! ( کیسه ها در طبیعت تجزیه نمیشوند پس حتما ار رها کردن آنها در طبیعت خودداری کنید .

خوراک های مخصوص سیزده بدر

روز طبیعت یا روز سیزده بدر روزی است که همه اهل خانواده و فامیل دور هم جمع میشوند . غذاهایی که در این روز تهیه میشود

بیشتر از سبزی های سبز درست میشود که هر خانواده بنا به سلیقه و ذائقه خود آن را تهیه کرده و دور هم نوش جان میکنند  :

1 آش سماق sumac با لوبیا چشم بلبلی
2 آش خرفه و کلم و هویج با کشک
3 آش خرفه با ماست
4 آش شوید باقلا با ماست ترش
5 عصاره مرغ یا گوشت برای آش و سوپ
6 آش آبغوره همدان
7 آش برنج همدانی
8 آش ماش و شلغم
9 آش معجون
10 آش حوره ( حره ) یا آش کارده بهبهان
11 آش شلغم
12 آش ماست با تره کوهی ( مستوبه )
13 آش جو سیرابی
14 آش کله جوش
15 آش قنبید یا قنبیت ( قم )
16 آش ساک
17 آش ترخینه شکمبه(سیرابی)
18 آش دنیک (خراسان رضوی)
19 آش آبغوره با کوفته قلقلی
20 آش ترش ملایر و همدان
21 آش جو سنتی
22 آش گندم یا بوغدا شورباسی
23 آش آبغوره شیرازی
24 آش گوشت (شمالی)
25 آش دندونی (دیشلیق )
26 آش شولی (یزد)
27 آش دوغ (استان مرکزی)
28 آش اسفناج و لپه
29 آش رشته با برگ چغندر
30 سوپ پرپوله یا آش عدس (استان کردستان)
31 آش بادمجان با گوشت
32 آش کلم با سماق sumac
33 آش چاقاله بادام
34 آش ماش
35 آش ماست ساده با سبزی های کوهی بهاره
36 آش بنشن و هویج با کشک
37 آش کما
38 آش گوجه سبز
39 آش سیرابی
40 آش انار
41 آش ترخینه و سیرابی
42 آش آبغوره
43 آش سبزی شیرازی
44 آش کارده شیرازی ( آش حوره , حره )
45 آش گوشواره
46 آش گندم
47 آش کاچی همدان
48 آش کلم و هویج با کشک
49 آش رشته
50 آش یا برانی کلم قمری
51 آش میوه اردبیل
52 آش ترخینه دوغ
53 آش مرزه

 

ضمنا تهیه غذاهایی که با سبزی و شوید تهیه میشوند نیز در این روز رواج دارند :

1 ماهی تن و سیب زمینی با شوید پلو
2 شوید پلو با پسته تازه و مرغ
3 شوید پلو با مرغ
4 نخود پلو با شوید و قیمه
5 نخود پلو با شوید و ماهیچه
6 شویدپلو با نخود فرنگی و قیمه
7 ته چین شویدپلو قالبی
8 شوید پلو با لوبیا چشم بلبلی

 

انواع سبزی پلو ها :


1 سبزی پلو ماهی دوطبقه عیدانه سفره خونه
2 کلم پلو با سبزی
3 ته چین پلو با کوکو سبزی
4 پلو مخلوط سبزیجات
5 سبزی پلو
6 ته چین سبزی پلو ماهی عیدانه ویژه 90 سفره خونه

 

کوکو های با سبزی  :

کوکو سبزی با گردو و زرشک

کوکوی گیلاقی یا گیلاخه سبزی کوهی بهاره

کوکوی شوید باقلا

کوکو کاهو

رولت کوکو سبزی

کوکو تره فرنگی

کوکو تره

رولت کوکو سبزی

کوکو چند طبقه

کوکو فانتزی در نان باگت

کوکوی شطرنجی

کوکو اشپل ماهی ( خاویار ماهی )

 

انواع ته چین و پلوهای مخلوط با ماهی و سبزی :

ته چین قلیه ماهی

ته چین باقلاپلو

ته چین شویدپلو قالبی

ته چین سبزی پلو ماهی عیدانه ویژه 90 سفره خونه

ته چین مرغ و اسفناج

ته چین پلو با کوکو سبزی

ته چین اسفناج با گوشت

ته چین ماهی

ته چین ماهی با قارچ و گردو

1 ماهی تن و سیب زمینی با شوید پلو
2 ادویه پلو با ماهیچه
3 سبزی پلو ماهی دوطبقه عیدانه سفره خونه
4 ته چین ماهی با قارچ و گردو
5 باقلاپلو با ماهیچه بره
6 دمپخت ماهی
7 باقلا پلو با ماهی
8 باقلا پلو با ماهیچه گوسفند
9 ته چین ماهی
10 پلو بندری با ماهی تن
11 سیب ( زمینی ) پلو با ماهی تن
12 نخود پلو با شوید و ماهیچه
13 ماهی ته دیگی
14 ته چین سبزی پلو ماهی عیدانه ویژه 90 سفره خونه
15 دمی بلغورگندم با تن ماهی
16 لخ لاخ یا دمی ماهی
17 ته چین قلیه ماهی

انواع خوراک های ماهی :

1 فیله ماهی سوخاری تیلاپیا tilapia ( ماهی موزامبیک )
2 کباب ماهی سنتی اوزون برون یا استروژن ( Sturgeon Kabob )
3 کباب ماهی اوزون برون یا استروژن یا ماهی تن با ماریناد گشنیز ( Sturgeon Kabob )
4 کباب ماهی خردلی اوزون برون یا استروژن ( Sturgeon Kabob )
5 کباب ماهی اوزون برون یا استروژن ( Sturgeon Kabob )
6 کباب شیرماهی با ماریناد
7 ماهی میدم غذای جنوبی
8 ماهی شکم پر با گردو و رب انار
9 ماهی با فلفل و یپاز و جعفری در فر
10 ماهی شکم پر see bass
11 ماهی درسته تنوری با سیب زمینی
12 ماهی شکم پر با پوره گوجه فرنگی و زنجبیل
13 تَه انداز ماهی با سسِ چُتنی
14 ماهی شکم پر در کیسه تنورک
15 ماهی شکم پر قزل آلا raibon trout
16 ماهی تنوری حلوا سیاه black pomfret
17 استیک ماهی سالمون
18 ماهی با سس تخم مرغ
19 ماهی سالمون با قارچ
20 پیراشکی تن ماهی با تزیین ماهی
21 ماهی قزل آلای سوخاری
22 ماهی سرخ شده با تخم گشنیز
23 ماهی سرخ کرده با آب نارنج و ادویه
24 خوراک ماهی گریل با سس شوید و پیازچه
25 خوراک ماهی با سس لیمو و جعفری
26 ماهی رژیمی
27 حوراک ماهی با گوجه فرنگی
28 ماهی کیلکا سوخاری anchovies
29 ماهی دودی یا ماهی شور
30 ماهی تنوری صبور
31 ماهی زبان سوخاری
32 ماهی شکم پر محلی (مینابی )
33 خوراک ماهی تن دودی
34 مورنای تن ماهی
35 ماهی سوخاری
36 ماهی‌ صوف (سوف ) با سس بادام و کره
37 ماهی شکم پر یا گردپیچ (کباب)
38 رول ماهی‌ با میگو
39 شامی تن ماهی
40 خوراک ماهیچه بره
41 ته انداز ماهی با سس چتنی
42 خوراک ماهی قزل آلا با پیاز
43 خوراک ماهی ته انداز
44 خوراک ماهی با ماهی قباد
45 فیله ماهی سالمون با سس
46 ماهی سفید زعفرانی
47 خوراک ماهی سفید شمال
48 ماهی حلوا سفید یا زبیدی
49 ماهی شکم پر با سبزیجات معطر
50 خوراک ماهی با سس لیموترش و زنجبیل
51 خوراک ماهی با کاپاریس
52 خوراک ماهی قزل آلا در فر
53 حوراک ماهی ( کابیلاد)
54 کتلت تن ماهی
55 ماهی شکم پر تابه ای
56 ماهی شکم پر قزل آلا
57 ماهی شکم پر به سبک جنوبی
58 استیک ماهی شیر
59 خوراک ماهی سفید
60 خوراک ماهی با پنیر

برای رژیمی ها :

1 فیله ماهی کباب در فویل ( رژیم دیابتی )
2 خوراک ماهی قزل آلا با سیر و مرزه
3 ماهی و سیب زمینی کبابی در فر
4 ماهی قزل آلای کبابی

 

حلوای هویج و کدو تنبل

حلوای چغندر یا لبو با شیره انگور

انواع غذاها با چغاله بادام نوبر بهار

کباب جنگلی یا مرغ بریان صحرایی

دلمه برگ مو به روش یونانی

دلمه برگ مو

دلمه برگ مو سیگارتی

دلمه ماستی برگ مو

 

دیگران کاشتند و ما خوردیم , در روز طبیعت ما از بیخ و بن برکنیم که دیگران نخورند ؟؟!!

رستوران های زنجیره ای طلایی !!! و شوخی سیزده بدر

 

ادامه دارد ....

 

Submit to DeliciousSubmit to DiggSubmit to FacebookSubmit to Google PlusSubmit to TechnoratiSubmit to TwitterSubmit to LinkedIn