کتاب بچه مردم از مجموعه داستان های جلال آل احمد

    1artyfghjkl681

    کتاب بچه مردم از مجموعه داستان های جلال آل احمد

    جلال آل احمد در 2 آذر 1302 در تهران به دنيا آمد. در 1323 به حزب توده پيوست و سه سال بعد در انشعابي جنجالي از آن كناره گرفت. نخستين مجموعه داستان خود به نام «ديد و بازديد» را در همين دوران منتشر كرده بود. او كه تاثيري گسترده بر جريان روشنفكري دوران خود داشت، به جز نوشتن داستان به نگارش مقالات اجتماعي، پژوهش‌هاي مردم شناسي، سفرنامه‌ها و ترجمه‌‌هاي متعددي نيز پرداخت.
    شايد مهمترين ويژگي ادبي آل احمد نثر او بود. نثري فشرده و موجز و در عين حال عصبي و پرخاشگر، كه نمونه‌ها‌‌ي خوب آن را در سفرنامه‌هاي او مثل «خسي در ميقات» و يا داستان-زندگي‌نامه‌ي «سنگي بر گوري» مي‌توان ديد.‌ وي در 18 شهريور 1348 در اسالم گيلان درگذشت.

    اولین داستان کوتاه از کتاب سه تار  :  
    بچه ی مردم
    خوب من چه می توانستم بکنم ؟ شوهرم حاضر نبود مرا با بچه نگه دارد.بچه که مال خودش نبود . مال شوهر قبلی ام بود ، که طلاقم داده بود، و حاضر هم نشده بود بچه را بگیرد. اگر کس دیگری جای من بود ، چه می کرد؟ خوب من هم می بایست زندگی می کردم.اگر این شوهرم هم طلاقم می داد ، چه می کردم؟ ناچار بودم بچه رایک جوری سر به نیست کنم . یک زن چشم و گوش بسته ،مثل من ، غیر از این چیز دیگری به فکرش نمی رسید. نه جایی را بلد بودم ، نه راه و چاره ای می دانستم .می دانستم می شود بچه را به شیرخوارگاه گذاشت یا به خراب شده دیگری سپرد.ولی از کجا که بچه مرا قبول می کردند؟از کجا می توانستم حتم داشته باشم که معطلم نکنند و آبرویم را نبرند و هزار اسم روی خودم و بچه ام نگذارند ؟ از کجا؟ نمی خواستم به این صورت ها تمام شود . همان روز عصر هم وقتی همسایه ها تعریف کردم ،... نمی دانم کدام یکی شان گفت :خوب ، زن ، می خواستی بچه ات را ببری شیرخوارگاه بسپری. یا ببریش دارالایتام و... .
    نمی دانم دیگر کجاها را گفت . ولی همان وقت مادرم به او گفت که :
    «خیال می کنی راش می دادن؟ هه! »
    من با وجود این که خودم هم به فکر این کار افتاده بودم ، اما آن زن همسایه مان وقتی این را گفت ، باز دلم هری ریخت تو و به خودم گفتم:
    « خوب زن، تو هیچ رفتی که رات ندن؟ »
    و بعد به مادرم گفتم:
    «کاشکی این کارو کرده بودم »
    ولی من که سررشته نداشتم . من که اطمینان نداشتم راهم بدهند.آن وقت هم که دیگر دیر شده بود. از حرف آن زن مثل اینکه یک دنیا غصه روی دلم ریخت . همه شیرین زبانی های بچه ام یادم آمد . دیگر نتوانستم طاقت بیاورم.و جلوی همه در و همسایه ها زار زار گریه کردم . اما چقدر بد بود ! خودم شنیدم:
    «... گریه هم می کنه! خجالت نمی کشه »
    یکی شان زیر لب گفتباز هم مادرم به دادم رسید.خیلی دلداری ام داد.خوب راست هم می گفت، من که اول جوانی ام است، چرا برای یک بچه این قدر غصه بخورم؟ آن هم وقتی شوهرم مرا با بچه قبول نمی کند.حال خیلی وقت دارم که هی بنشینم و سه تا و چهارتا بزایم . درست است که بچه اولم بود و نمی باید این کار را می کردم...ولی خوب،حال که کار از کار گذشته است.حالا که دیگر فکر کردن ندارد. من خودم که آزارنداشتم بلند شوم بروم و این کار را بکنم. شوهرم بود که اصرار می کرد.راست هممی گفت.نمی خواست پس افتاده یک نره خر دیگر را سر سفره اش ببیند. خود من هموقتی کلاهم را قاضی می کردم ، به او حق می دادم .خود من آیا حاضر بودم بچه های شوهرم را مثل بچه های خودم دوست داشته باشم؟ و آن ها را سربار زندگی خودم ندانم؟ آن ها را سر سفره شوهرم زیادی ندانم؟ خوب او هم همین طور. او هم حقداشت که نتواند بچه مرا ، بچه مرا که نه ، بچه یک نره خر دیگر را -به قول خودش- سر سفره اش ببیند. درهمان دو روزی که به خانه اش رفته بودم ، همه اش صحبت از بچه بود. شب آخر،خیلی صحبت کردیم. یعنی نه این که خیلی حرف زده باشیم. او باز هم راجع به بچه گفت و من گوش دادم . آخرسر گفتم :
    « خوب میگی چه کنم؟ »
    شوهرم چیزی نگفت. قدری فکر کرد و بعد گفت:
    من نمی دونم چه بکنی . هر جور خودت می دونی بکن.من نمی خوام پس افتاده یه نره خر دیگه رو سر سفره خودم ببینم.»
    راه و چاره ای هم جلوی پایم نگذاشت. آن شب پهلوی من هم نیامد.مثلا با من قهرکرده بود.شب سوم زندگی ما باهم بود . ولی با من قهر کرده بود.خودم می دانستم که می خواهد مرا غضب کند تا کار بچه را زودتر یک سره کنم.صبح هم که از درخانه بیرون می رفت ، گفت:
    « ظهر که میام ، دیگه نبایس بچه رو ببینم ،ها! »
    و من تکلیف خودم را همان وقت می دانستم. حالا هرچه فکر می کنم،نمی توانم بفهمم چطور دلم راضی شد! ولی دیگردست من نبود. چادر نمازم را به سرم انداختم ، دست بچه را گرفتم و پشت سر شوهرم از خانه بیرون رفتم. بچه ام نزدیک سه سالش بود. خودش قشنگ راه می رفت. بدیش این بود که سه سال عمر صرفش کرده بودم .این خیلی بد بود. همه دردسرهایش تمام شده بود. همه شب بیدار ماندن هایش گذشته بود. و تازه اول راحتی اش بود .ولی من ناچار بودمکارم را بکنم . تا دم ایستگاه ماشین پا به پایش رفتم.کفشش را هم پایش کرده بودم.لباس خوب هایش را هم تنش کرده بودم.یک کت و شلوار آبی کوچولو همان اواخر،شوهر قبلی ام برایش خریده بود . وقتی لباسش را تنش می کردم،این فکر هم بهم زد که :
    « زن!دیگه چرا رخت نوهاشو تنش می کنی؟ »
    ولی دلم راضی نشد. می خواستم چه بکنم؟چشم شوهرم کور، اگر باز هم بچه دار شدم، برود و برایش لباس بخرد.لباسش را تنش کردم. سرش را شانه زدم.خیلی خوشگل شده بود. دستش را گرفته بودم و با دست دیگرم چادر نمازم را دور کمرم نگه داشته بودم و آهسته آهسته قدم برمی داشتم. دیگر لازم نبود هی فحشش بدهم که تندتر. آخرین دفعه ای که دستش را گرفته بودم و با خودم به کوچه می بردم . دوسه جا خواست برایش قاقا بخرم. گفتم :
    «اول سوار ماشین بشیم، بعد برات قاقا می خرم! »
    یادم است آن روز هم ، مثل روزهای دیگر ، هی از من سوال می کرد.یک اسب پایش توی چاله جوی آب رفته بود و مردم دورش جمع شده بودند.خیلی اصرارکرد که بلندش کنم تا ببیند چه خبر است. بلندش کردم . و اسب را که دستشخراش برداشته بود و خون آمده بود، دید . وقتی زمینش گذاشتم گفت :
    « مادل! دسس اوخ سده بود ؟»
    گفتم : آره جونم ، حرف مادرشو نشنیده ، اوخ شده .تا دم ایستگاه ماشین ، آهسته آهسته می رفتم .هنوز اول وقت بود.و ماشین هاشلوغ بود.و من شاید تا نیم ساعت توی ایستگاه ماندم تا ماشین گیرم اومد.بچه ام هی ناراحتی می کرد.و من داشتم خسته می شدم. از بس سوال می کرد ، حوصله ام را سر برده بود. دوسه بار گفت:
    « پس مادل چطول سدس؟ ماسین که نیومدس.پس بلیم قاقا بخلیم »
    و من باز هم برایش گفتم که الان خواهد آمد. و گفتم وقتی ماشین سوار شدیم قاقا هم برایش خواهم خرید. عاقبت خط هفت را گرفتم و تا میدان شاه که پیاده شدیم ، بچه ام باز هم حرف می زد و هی می پرسید. یادم است که یکبار پرسید:
    «مادل ! تجا میلیم؟ »
    من نمی دانم چرا یک مرتبه ، بی آن که بفهمم ، گفتم :می ریم پیش بابا.
    بچه ام کمی به صورت من نگاه کرد بعد پرسید :
    « مادل! تدوم بابا؟ »
    من دیگر حوصله نداشتم .گفتم:جونم چقدر حرف می زنی؟ اگه حرف بزنی برات قاقا نمی خرم ها! حال چقدر دلم می سوزد. این جور چیزها بیش تر دل آدم را می سوزاند.چرا دل بچه ام را در آن دم آخر این طور شکستم ؟ از خانه که بیرون آمدیم، با خود عهدکرده بودم که تا آخر کار عصبانی نشوم .بچه ام را نزنم. فحشش ندهم.و باهاش خوش رفتاری کنم .ولی چقدر حالا دلم می سوزد! چرا اینطور ساکتش کردم؟ بچهکم دیگر ساکت شد. و با شاگرد شوفر که برایش شکلک در می آورد حرف می زد گرم اختلاط و خنده شده بود. اما من نه به او محل می گذاشتم ، نه به بچه ام که هی رویش را به من می کرد. میدان شاه گفتم نگه داشت. وقتی پیاده می شدیم ،بچه ام هنوز می خندید. میدان شلوغ بود .و اتوبوس ها خیلی بودند.من هنوز وحشت داشتم که کاری بکنم .مدتی قدم زدم.شاید نیم ساعت شد.اتوبوس ها کم تر شدند. آمدم کنار میدان .ده شاهی از جیبم درآوردم و به بچه ام دادم .بچه ام هاج و واج مانده بود و مرا نگاه می کرد.هنوز پول گرفتن را بلد نشده بود . نمی دانستم چه طورحالیش کنم.آن طرف میدان ، یک تخمه کدویی داد می زد.با انگشتم نشانش دادم وگفتم:
    بگیر برو قاقا بخر.ببینم بلدی خودت بری بخری.
    بچه ام نگاهی به پول کرد و بعد رو به من گفت:
    « مادل تو هم بیا بلیم. »
    من گفتم :
    نه من این جا وایسادم تو رو می پام .برو ببینم خودت بلدی بخری. بچه ام باز هم به پول نگاه کرد . مثل اینکه دودل بود و نمی دانست چه طور باید چیز خرید.تا به حال همچه کاری یادش نداده بودم. بربر نگاهم می کرد.عجب نگاهی بود! مثل اینکه فقط همان دقیقه دلم گرفت و حالم بد شد. حالم خیلی بد شد.نزدیک بود منصرف شوم .بعد که بچه ام رفت و من فرار کردم و تا حالا هم حتیآن روز عصر که جلوی در و همسایه ها از زور غصه گریه کردم -هیچ این طوردلم نگرفته و حالم بد نشده .نزدیک بود طاقتم تمام شود.عجب نگاهی بود. بچه ام سرگردان مانده بود و مثل این که هنوز می خواست چیزی از من بپرسد. نفهمیدم چهطور خود را نگه داشتم . یک بار دیگر تخمه کدویی را نشانش دادم و گفتم :
    «. برو جونم !این پول را بهش بده ، بگو تخمه بده ، همین . برو باریکلا »
    بچهکم تخمه کدویی را نگاه کرد و بعد مثل وقتی که می خواست بهانه بگیرد و گریه کند،گفت :
    « مادل من تخمه نمی خوام .تیسمیس می خوام. »
    من داشتم بی چاره می شدم . اگر بچه ام یک خرده دیگر معطل کرده بود ، اگر یک خرده گریه کرده بود ، حتما منصرف شده بودم . ولی بچه ام گریه نکرد .عصبانی شده بودم . حوصله ام سر رفته بود . سرش داد زدم : «کیشمیش هم داره.برو هر چی میخوای بخر. برو دیگه. »
    و از روی جوی کنار پیاده رو بلندش کردم و روی اسفالت وسط خیابان گذاشتم.دستم را به پشتش گذاشتم و یواش به جلو هولش دادم و گفتم:
    «ده برو دیگه دیر میشه . »
    خیابان خلوت بود. از وسط خیابان تا آن ته ها اتوبوسی و درشکه ای پیدا نبود که بچه ام را زیر بگیرد. بچه ام دو سه قدم که رفت ، برگشت و گفت :
    « مادل تیسمیس هم داله؟ »
    من گفتم :
    «آره جونم . بگو ده شاهی کشمش بده. »
    و او رفت . بچه ام وسط خیابان رسیده بود که یک مرتبه یک ماشین بوق زد و من از ترس لرزیدم . و بی این که بفهمم چه می کنم ، خود را وسط خیابان پرتاب کردم و بچه ام را بغل زدم و توی پیاده رو دویدم و لای مردم قایم شدم. عرق سر و رویم راه افتاده بود و نفس نفس می زدم . بچهکم گفت :
    «مادل ! چطول سدس؟ »
    گفتم :«هیچی جونم . از وسط خیابان تند رد میشن .تو یواش می رفتی ، نزدیک بود بری زیر هوتول.»
    این را که گفتم ، نزدیک بود گریه ام بیفتد. بچه ام همانطور که توی بغلم بود ،گفت :
    « خوب مادل منو بزال زیمین.ایندفه تند میلم. »
    شاید اگر بچهکم این حرف را نمی زد، من یادم رفته بود که برای چه کاری آمده ام .ولی این حرفش مرا از نو به صرافت انداخت. هنوز اشک چشم هایم را پاک نکرده بودم کهبه یاد کاری که آمده بودم بکنم ، افتادم. به یاد شوهرم که مرا غضب خواهد کرد. بچهکم را ماچ کردم . آخرین ماچی بود که از صورتش برمی داشتم ماچش کردم و دوباره گذاشتمش زمین و باز هم در گوشش گفتم:
    «تند برو جونم، ماشین می آدش. »
    باز خیابان خلوت بود و این بار بچه ام تند تر رفت . قدم های کوچکش را به عجلهبرمی داشت و من دو سه بار ترسیدم که مبادا پاهایش توی هم بپیچد و زمین بخورد.آن طرف خیابان که رسید ، برگشت و نگاهی به من انداخت . من دامن های چادرم رازیر بغلم جمع کرده بودم و داشتم راه می افتادم . همچه که بچه ام چرخید و به طرفمن نگاه کرد ، من سر جایم خشکم زد . مثل یک دزد که سر بزنگاه مچش را گرفتهباشند ، شده بودم . خشکم زده بود و دستهایم همان طور زیر بغل هایم ماند.درست مثل آن دفعه که سرجیب شوهرم بودم - همان شوهر سابقم - و کندو کو می کردم و شوهرم از در رسید.درست همان طور خشکم زده بود . دوباره ازعرق خیس شدم. سرم را پایین انداختم و وقتی به هزار زحمت سرم را بلند کردم ،بچه ام دوباره راه افتاده بود و چیزی نمانده بود به تخمه کدویی برسد. کار من تمام شده بود . بچه ام سالم به آن طرف خیابان رسیده بود.از همان وقت بود که انگار اصلابچه نداشتم .آخرین باری که بچه ام را نگاه کردم .درست مثل این بود که بچه مردم رانگاه می کردم . درست مثل یک بچه تازه پا و شیرین مردم به او نگاه می کردم.درست همان طور که از نگاه کردن به بچه مردم می شود حظ کرد، از دیدن او حظ می کردم. و به عجله لای جمعیت پیاده رو پیچیدم . ولی یک دفعه به وحشت افتادم .نزدیک بود قدمم خشک بشود و سرجایم میخکوب بشوم .وحشتم گرفته بود که مبادا کسی زاغ سیاه مرا چوب زده باشد.از این خیال ، موهای تنم راست ایستاد و من تند تر کردم. دوتا کوچه پایین ترخیال داشتم توی پس کوچه ها بیندازم و فرار کنم. به زحمت خودم را به دم کوچه رسانده بودم، که یکهو ، یک تاکسی پشت سرم توی خیابان ترمز کرد. مثل این که حالا مچ مرا خواهندگرفت.تا استخوان هایم لرزید. خیال می کردم پاسبان سر چهار راه که مرا می پایید ، توی تاکسی پریده حالا پشت سرم پیاده شده و حالا است که مچ دستم را بگیرد . نمی دانم چه طور برگشتم و عقب سرم را نگاه کردم. و وارفتم. مسافرهای تاکسی پولشان را هم داده بودند وداشتند می رفتند. من نفس راحتی کشیدم و فکر دیگری به سرم زد. بی این که بفهمم ،و یا چشمم جایی را ببیند، پریدم توی تاکسی و در را با سروصدا بستم. شوفر غرغر کرد و راه افتاد. و چادر من لای در تاکسی مانده بود. وقتی تاکسی دور شد و من اطمینان پیدا کردم ، در را آهسته باز کردم. چادرم را از لای در بیرون کشیدم و از نو در را بستم. به پشتی صندلی تکیه دادم و نفس راحتی کشیدم. شب بالاخره نتوانستم پول تاکسی را از شوهرم در بیآورم.
    پایان
    تحلیل یا نقد در پست های بعدی
    از :
    https://instagram.com/p/7kzNlQwsby/?taken-by=sofrehkhune

     

    Submit to DeliciousSubmit to DiggSubmit to FacebookSubmit to Google PlusSubmit to TechnoratiSubmit to TwitterSubmit to LinkedIn

    نوشتن دیدگاه

    تصویر امنیتی
    تصویر امنیتی جدید

    © 2018 Your Company. All Rights Reserved. Designed By Tripples

    Please publish modules in offcanvas position.